Nieuws

Nieuwsbericht

Tips & tricks: Fleas ..... annoying guests

Tips & tricks: Fleas ..... annoying guests

Vlooien … vervelende gasten

In deze “Tips & Tricks” staan we stil bij vlooieninfecties. Menig nertsenhouder weet dat wanneer je ze eenmaal op je bedrijf hebt, ze moeilijk kwijt te raken zijn. Vlooien zuigen letterlijk je jonge pups leeg, veroorzaken overlast en verspreiden ziektes. Vlooien zijn dan ook vervelende gasten, die veel geld kosten. In dit artikel zullen we ingaan op de levenscyclus van de vlo en de daarbij behorende bestrijdingsstappen. Alleen met een gerichte aanpak van alle stadia van de cyclus maak je een kans van slagen.


Schadelijk

Vlooien zijn hinderlijk voor de nerts, je medewerkers en jezelf. Ze kriebelen, maar de meeste overlast wordt veroorzaakt omdat ze bijten om bloed te kunnen drinken. Deze beten zijn pijnlijk: je ziet een nerts dan ook vaak opspringen als hij of zij gebeten wordt. Zodra een vlo bijt, spuit ze een klein beetje speeksel in de huid om te zorgen dat het bloed niet stolt. Dit geeft jeuk en irritatie waardoor je nertsen (of je medewerkers) gaan krabben en/of bijten.

Met name een vlooienplaag in de werp- en zoogperiode kunnen voor aanzienlijke verliezen zorgen. De teef is onrustig en geeft te weinig gelegenheid aan de pups om melk te drinken en de vlooien zuigen je pups letterlijk leeg. Een pup heeft nog weinig bloed. Wanneer ze regelmatig gebeten wordt door vlooien, ontstaat er heel snel een dodelijke bloedarmoede.


Levenscyclus

Omdat vlooien het bloed van jou en je nertsen willen drinken, kun je hun bloed ook wel drinken! Echter om een vlo goed te kunnen bestrijden moet je op de hoogte zijn van hun levenscyclus en de plekken waar zij zich verbergt.


De levenscyclus van de vlo bestaat uit de volgende fasen:

  1. Ei-fase van een vlo. Een vrouwelijke vlo kan per dag tot zeker 50 eitjes leggen. Tijdens haar leven kan ze in totaal ca. 2000 eitjes leggen. Deze eitjes blijven kort op de vacht kleven, maar vallen al snel van de nerts af en komen ergens in de nestkist of op de grond terecht. Binnen twee tot vijf dagen kunnen de eitjes uitkomen.
  2. Larvale fase van een vlo. Nadat de eitjes zijn uitgekomen, zoeken de larven de donkere plekken op. Ze kruipen dus in de kieren, diep in het nestmateriaal en op de grond diep in het strooisel. Ze leven daar van het “vlooienafval”, dat is vlooienpoep (gedeeltelijk verteerd bloed) en huidschilfers. De larven groeien, vervellen twee keer en maken vervolgens een cocon waarin ze uit gaan groeien tot poppen. Van larve tot pop duurt dit 1-3 weken.
  3. Pop-fase van een vlo. In deze cocon ontwikkelen deze poppen zich tot volgroeide vlooien in ongeveer 8-9 dagen. Deze volgroeide vlooien wachten in hun cocon op een geschikt moment om eruit te komen. Dit kan variëren van enkele dagen tot wel langer dan een jaar! In deze pop fase is de vlo zeer moeilijk te bestrijden.
  4. Volwassen fase van de vlo. Volgroeide vlooien wachten in hun cocon net zolang totdat ze weten dat er een mogelijke gastheer in de buurt is. Dit bepalen ze doordat ze in hun cocon warmte, trillingen en uitgeademde kooldioxide kunnen waarnemen. De gastheren zijn je dieren maar kunnen ook mensen zijn. De vlo springt op een gastheer (een vlo van 3mm kan wel tot 90 cm springen = 300x lichaamslengte). Vervolgens zoekt het een andere vlo om mee te paren en de hele cyclus begint weer opnieuw.

Afhankelijk van de omstandigheden (temperatuur, luchtvochtigheid, aanwezigheid van dieren) duurt de gehele levenscyclus van 3 weken tot wel 18 maanden. Vlooien kunnen overleven tot -35 graden Celsius. De ontwikkeling van vlooien staat stil onder de 15 graden Celsius, en een lage luchtvochtigheid (<50%) zorgt ervoor dat ze uitdrogen. 


Topje van de ijsberg

Een vlo zit maar tijdelijk op een dier. Het is zelfs zo dat wanneer je één vlo op een dier ziet, er minstens 100 volwassen vlooien in de omgeving aanwezig zijn. Daarnaast bestaat binnen de gehele cyclus maar een klein gedeelte uit volwassen vlooien. Dus wanneer je een vlo op een dier ziet, dan zitten er ongeveer in de omgeving:

100 andere volwassen vlooien

200 poppen

700 larven

1000 eieren


Bestrijding

Uit het bovenstaande mag duidelijk zijn dat het doden van alleen de volwassen vlo in de omgeving van de nerts onvoldoende is. De preventie of de bestrijding van een vlooienplaag kan dus alleen met een goed plan. Daarin moeten de volgende onderdelen opgenomen zijn:

  • Regelmatig moeten de volwassen vlooien gedood worden. Het doden van volwassen vlooien zorgt voor minder overlast en de eiproductie wordt verminderd. Afhankelijk van de werkingsduur van het bestrijdingsmiddel moet dit elke 2 tot 6 weken herhaald worden. Omdat de vlooien zowel op het dier, in het nachthok als op de grond zitten, moeten alle nachthokken (ook waar geen dieren inzitten) en de grond behandeld worden.
  • Larven en eitjes doden.  Van de eerder genoemde ijsberg (vlooienprobleem) wordt 85% gevormd door de larven en de eitjes. Met zogenaamde “Insect Growth Regulators” wordt de ontwikkeling van ei en larve gestopt en vervolgens gaan ze dood. Dit voorkomt nieuwe aanvoer van volwassen vlooien en is dus zeer belangrijk om de cyclus zo goed mogelijk te doorbreken.  Ook deze bestrijding moet regelmatig herhaald worden en is afhankelijk van de werkingsduur van het middel
  • Regelmatig verwijderen van zowel het nestmateriaal als (stro)resten wat op de grond ligt. In dit materiaal bevinden zich alle stadia van de levenscyclus van de vlo. Op deze wijze verwijdert u ook de poppen (=geen bestrijdingsmiddel voor) en kunt u gemakkelijker met de bestrijdingsmiddelen de vlooien, larven en eieren bereiken.

Bestrijdingsmiddelen

Voor volwassen vlooien worden werkzame stoffen zoals azamethifos, permethrin, fipronil, phoxim, spinosad (via voer), bendiocarp, etc. gebruikt. Voor de larven en eitjes worden werkzame stoffen zoals cyromazine, diflubenzuron, fenoxycarb, pyriproxyfen en dicyclanil gebruikt.

Er zijn dus zeer veel verschillende soorten bestrijdingsmiddelen op de markt. Echter elk land heeft hiervoor een andere regelgeving. Ook kunnen vlooien resistent worden voor bepaalde middelen. Het is dan zaak om zo snel mogelijk over te schakelen op een ander middel. Bedenk dat sommige stoffen schadelijk voor de gezondheid van je volwassen nertsen of de jonge pups zijn. Vraag daarom naar de ervaring van je dierenarts en collega’s en probeer nieuwe middelen eerst op slechts een aantal nertsen uit.


Tot slot

Vlooien zorgen voor veel irritatie bij jezelf, je medewerkers en je dieren. Teven worden onrustig en zorgen niet meer goed voor de pups. Jonge pups worden letterlijk leeggezogen en gaan dood. Op veel bedrijven is dit nog steeds een onderschat probleem.

Heb je nog nooit vlooien op je farm gehad, zorg er dan voor dat je ze niet krijgt! Behandel nertsen die je aankoopt ogenblikkelijk met een goed en langwerkend middel.

Heb je wel vlooien op je farm zorg er dan voor dat je nu al begint met de bestrijding ervan, voordat het een groot probleem wordt. Maak een plan dat bestaat uit de regelmatige bestrijding van zowel de volwassen vlo als de eitjes en larven. Maar het is ook noodzakelijk om nestmateriaal van je bedrijf te verwijderen en de grond te behandelen. Wordt één van de onderdelen niet uitgevoerd dan blijven vlooien vervelende gasten op uw bedrijf.